Okrąglak to wirtualny model wymarzonego sklepu osiedlowego, który ma skłaniać do ekologicznych postaw. Znajdą się w nim produkty w opakowaniach zrównoważonych, recyklingowalnych, certyfikowanych, a także towary bez opakowań. Od prawdziwego sklepu różni się jedynie tym… że w Okrąglaku nie będzie można niczego kupić. Ten obiekt jest elementem kampanii edukacyjnej, której przyświecają dwa cele: po pierwsze kształtowanie świadomych i nieszkodliwych dla środowiska wyborów zakupowych, po drugie przekonanie producentów do projektowania odpowiedzialnych opakowań i uczciwego, przejrzystego oznaczania oraz certyfikowania. Akcja pod hasłem „Okrąglak. Eko bez kantów” została zapoczątkowana przez Interseroh Organizację Odzysku Opakowań.

– Okrąglak to tylko i aż koncept, który ma inspirować i edukować świadomych konsumentów oraz producentów: od projektu architektonicznego, przez ułożenie produktów na półkach promujące lepszą widoczność tych w bardziej przyjaznych dla środowiska opakowaniach, po aranżację roślinności wokół i wewnątrz budynku. Poruszając się po interaktywnej przestrzeni można poznać zrównoważony projekt budynku, w którym maksymalne wykorzystaliśmy warunki zewnętrzne, jak np. światło, postawiliśmy na oszczędność zasobów i zaproponowaliśmy rozwiązania technologiczne w duchu zero waste, jak butelkomat czy refillomat. Jednak ten projekt nie kończy się na pojedynczym, wyrwanym z kontekstu budynku. Okrąglak odzwierciedla nasz sposób myślenia o całym osiedlu, a nawet mieście. Chcemy pokazać jaką rolę w kulturze miejskiej może pełnić sklep: od zdjęcia odpowiedzialności za wybory zakupowe, po wspieranie mieszkańców w budowaniu lokalnej społeczności czy zachęcanie ich do pozostawienia swojego samochodu w garażu i przestawienia się na jazdę rowerem lub spacery. 15 minut do sklepu, na pocztę, do przychodni zdrowia – właśnie o takich miastach marzymy – podkreśla Agata Szczotka-Sarna, dyrektorka ds. Zrównoważonego rozwoju w Interseroh Organizacji Odzysku Opakowań.

Witamy w Okrąglaku!
Główną funkcją Okrąglaka jest prezentacja dobrych przykładów opakowań – im bardziej ekologiczne, tym wyżej znajdą się na półkach. Asortyment jest uzupełniany dzięki zaangażowaniu konsumentów i producentów, którzy zgłaszają swoje propozycje przez krótki formularz na stronie.

– Okrąglak zrywa z dotychczasowymi zasadami merchandisingu, gdzie najbardziej widoczne są towary producentów, którzy najwięcej zapłacili. W wirtualnym sklepie produkty na półkach będą natomiast układane według rankingu, który określi, jakie opakowanie najlepiej spełnia ekologiczne kryteria. Chcemy promować odpowiedzialnych producentów i zachęcać pozostałych, żeby poszli ich śladem. A kupujący mogą być pewni, że jeśli trafią na konkretne opakowanie w Okrąglaku, kupią je również w rzeczywistym sklepie bez ekowyrzutów sumienia – podkreśla Agata Szczotka-Sarna, dyrektorka ds. Zrównoważonego rozwoju w Interseroh Organizacji Odzysku Opakowań.

Witryna akcji dostępna jest pod adresem ekobezkantow.pl składa się z bloga z edukacyjnym artykułami, podcastu „GOZ do dechy”, a także wirtualnego sklepu – czyli Okrąglaka, zaprojektowanego w duchu zrównoważonego projektowania przez architektów z pracowni A8 Architektura. Wnętrze budynku będzie pełniło rolę wyszukiwarki ekologicznych opakowań lub towarów bez opakowań i tym samym najbardziej przyjaznych środowisku. Opis każdego produktu składa się z informacji o materiale, z którego zbudowano opakowanie, stosunku jego wielkości do zawartości, certyfikatach i oznaczeniach.

W jaki sposób opakowania trafiają na półki Okrąglaka?
Celem akcji „Okrąglak. Eko bez kantów” jest przede wszystkim zaangażowanie społeczności i firm w proces dodawania do sklepu produktów z najlepszymi opakowaniami. Zgłosić może je każdy – zarówno kupujący jak i producenci. Żeby to zrobić, wystarczy uzupełnić prosty formularz i załączyć zdjęcie opakowania na stronie ekobezkantow.pl. Następnie zgłoszenie zostanie sprawdzone przez administratorów Interseroh. Dzięki tej weryfikacji, Okrąglak stanie się zaufanym miejscem w sieci, z którego można się dowiedzieć, jakie opakowania najmniej szkodzą środowisku.

Dla osób konsumujących, przejście przez pytania formularza będzie sposobem na zapoznanie się z opakowaniami i z zamieszczonymi na nich oznaczeniami oraz certyfikatami. Dla osób i podmiotów produkujących, wstawienie swoich ekologicznych opakowań do Okrąglaka to szansa na zwiększenie widoczności produktów, które następnie znaleźć można w tradycyjnych oraz internetowych sklepach.
Ekomanifest Ponadczasowy na muralach w trzech miastach Polski

Akcję „Okrąglak. Eko bez kantów” zapoczątkował sprzeciwiający się greenwashingowi Ekomanifest Ponadczasowy, który pojawił się w formie muralu w trzech polskich miastach: Warszawie, Katowicach i Łodzi. Sześć prostych postulatów („Mamy dość: ekościemy, śmieciowych opakowań, spychania odpowiedzialności. Chcemy: wiarygodnych ekocertyfikatów, wielorazowych opakowań, odpowiedzialnych producentow.”), można podpisać na stronie https://manifest.ekobezkantow.pl/. Ekomanifest Ponadczasowy zilustrowała polska artystka sztuk wizualnych – Joanna Grochocka.

We wsparcie Ekomanifestu Ponadczasowego zaangażowały się znane osoby, którym bliskie są wartości projektu, jak również postawa społecznej odpowiedzialności: Bogna Świątkowska – prezeska Fundacji Bęc Zmiana, Sylwia Chutnik – aktywistka, pisarka i publicystka oraz prof. Jerzy Bralczyk – językoznawca, Mistrz Mowy Polskiej. Filmy z ich udziałem są dostępne na stronie: https://manifest.ekobezkantow.pl/.